Chwasty w rzepaku – dlaczego stanowią zagrożenie dla plonu?

Z ekonomicznego punktu widzenia obecność chwastów w uprawach jest wysoce niekorzystna. Rośliny te konkurują z uprawami o wodę, światło oraz składniki pokarmowe. Pobierając z gleby cenne mikro- i makroelementy, przyczyniają się do jej przesuszania, a zacieniając rośliny uprawne – ograniczają ich zdolność do fotosyntezy. Skuteczne zwalczanie chwastów stanowi jeden z kluczowych warunków uzyskania wysokich plonów.

Żywiciele chorób i szkodników

Niektóre chwasty należą do żywicieli szkodników żerujących na roślinie uprawnej. W rzepaku są to chwasty z rodziny kapustowatych. Do najbardziej popularnych należą: gorczyca, rzodkiew, stulicha, stulisz, tasznik, tobołki. Są to gatunki żywicielskie kiły kapusty. Nawet jeśli nie stanowią bezpośredniego zagrożenia (konkurencji dla rzepaku), należy je zwalczać we wszystkich innych uprawach na stanowiskach, na których wystąpiła kiła.

Szkodliwe nasiona

Chwasty szkodzą także w sposób pośredni. Niektóre rośliny łąk i pastwisk zawierają związki alkaloidowe, które są toksyczne dla zwierząt gospodarskich. Niebezpieczne są również niektóre nasiona chwastów. Obecne w materiale siewnym stanowią źródło dalszego zachwaszczania pól bądź zwiększają koszty produkcji związane z koniecznością doczyszczenia materiału siewnego. Jeżeli znajdują się w nasionach przeznaczonych na paszę dla zwierząt gospodarskich, mogą powodować ich zatrucia, a jeśli przechodzą nieuszkodzone przez przewód pokarmowy, dostają się wraz z obornikiem na pola, stanowiąc źródło powtórnego zachwaszczenia.

Zwalczanie chwastów

Brak ochrony przed chwastami powoduje straty w plonie nawet do 15%, a w przypadku masowego występowania chwastów do 25%. W Polsce około 50% plantacji rzepaku ozimego jest zachwaszczona w stopniu dużym lub bardzo dużym, na których pokrycie gleby przez chwasty wynosi nawet 50-60%. Na taki stan ogromny wpływ ma bank nasion chwastów w glebie oraz sposób uprawy rzepaku – siew w szerokiej rozstawie rzędów.